در سازمانهای امروزی، تغییر یک ضرورت است. فرآیندها، فرمها و قوانین کسبوکار دائماً در حال اصلاح و بهبودند.
اما چگونه میتوان این تغییرات را در سیستمهای مدیریت فرآیند (BPMS) اعمال کرد تا عملکرد فرایندها مختل نشود؟
اینجاست که دو مفهوم Versioning (نسخهبندی) و Migration (مهاجرت) اهمیت پیدا میکنند.
در این مقاله به زبان ساده اما با نگاهی تخصصی توضیح میدهیم که این دو قابلیت دقیقاً چه هستند، چه تفاوتی دارند و در عمل چگونه اجرا میشوند.
Versioning در BPMS به معنای مدیریت نسخههای مختلف فرآیندها، فرمها، اسکریپت ها و مدلهای کاری سازمان است.
به کمک نسخهبندی، میتوان تغییرات در فرآیند را اعمال کرد بدون اینکه سوابق یا فرآیندهای در حال اجرا دچار مشکل شوند.
به بیان دیگر، BPMS با Versioning تضمین میکند:
فرآیندهای تکمیل شده طبق نسخه قبلی ادامه پیدا کنند،
فرآیندهای جدید با مدل جدید شروع شوند،
تغییرات قابل پیگیری و مقایسه باشند.
در بسیاری از سازمانها، فرآیندها به مرور زمان اصلاح میشوند، تغییر مییابند و یا بهبود داده میشوند.
مثلاً ممکن است مراحل جدیدی اضافه شود، برخی فعالیتها حذف شوند یا مسیر تصمیمگیری تغییر کند.
بدون سیستم نسخهبندی، تغییرات کوچک ممکن است باعث اختلال در فرآیندهای در حال اجرا شوند و در نتیجه کنترل و مدیریت ان ها را دشوار سازند.
اما با Versioning، هر نسخه از فرآیند به صورت مستقل و کنترلشده نگهداری میشود.
پایداری فرآیندها: فرآیندهای در حال اجرا بدون توقف ادامه مییابند.
کنترل تغییرات: نسخهها قابل مدیریت، مقایسه و مستندسازی هستند.
امکان بازگشت (Rollback): در صورت بروز مشکل، میتوان فرآیند را به نسخه قبلی بازگرداند.
تحلیل دقیقتر: دادهها و آمار بر اساس نسخهها جداگانه قابل بررسی هستند.
Migration در حوزهی مدیریت فرآیندها به معنای انتقال فرآیندها، مدلها یا نمونههای در حال اجرا از یک نسخه یا محیط به نسخه یا محیط دیگر است.
هدف اصلی آن، بهروزرسانی کنترلشده محیط بدون از بین رفتن دادهها یا اختلال در عملکرد جاری سیستم است.
در واقع، Versioning و Migration مکمل هم هستند:
Versioning نسخهی جدید را ایجاد میکند،
Migration فرآیندهای در حال اجرا را از نسخه قدیمی به جدید منتقل میکند.
1. مهاجرت نمونهها/کارهای در حال اجرا (Process-instance / Instance migration): انتقال شرایط و وضعیت فرایندهای در حال اجرا (in-flight instances) به مدل/نسخه هدف بدون از دست رفتن وضعیت و دادهها.
این فرایند شامل طراحی نقشه مهاجرت (migration plan) است که نگاشت بین فعالیتهای تعریفقدیمی و تعریفجدید را میدهد تا نمونههای در حال اجرا به موقعیت معادل در مدل جدید منتقل شوند.
2. مهاجرت فرایند (Process / Process-definition migration): انتقال/بازتعریف فرآیندها، مدلها و آرتیفکتها (یا انتقال از یک BPMS به BPMS دیگر یا از یک نسخه قدیمی به نسخه جدید از همان محصول).
این مداخله میتواند شامل تبدیل فایلها، بازطراحی برخی بخشها و انتقال دادههای پایه (snapshot, config, environment variables) باشد.
تعیین منبع و هدف (Source __AMPamp; Target): مثلاً فرآیند نسخه 1.0 به عنوان منبع و نسخه 2.0 به عنوان هدف مشخص میشود.
تهیه نقشه مهاجرت (Migration Plan): در این نقشه تعیین میشود هر مرحله از فرآیند قدیمی به کدام مرحله در نسخه جدید نگاشت شود.
انتقال کنترلشده فرآیندها: فرآیندهای در حال اجرا همراه با متغیرها، وضعیت و دادهها به نسخه جدید منتقل میشوند.
بررسی و اعتبارسنجی (Validation): در پایان، سیستم بررسی میکند که هیچ فرآیند باز یا دادهای در وضعیت نامشخص نمانده باشد.
حفظ سوابق و دادههای فرایندها در حین انتقال
بهروزرسانی فرآیندها بدون توقف یا از بین رفتن دادهها
تسهیل ارتقا و بهروزرسانی سیستمها بدون نیاز به شروع از صفر
Migration در کنار Versioning امکان کنترل کامل بر چرخه عمر فرآیند را فراهم میکند.
در همین مسیر، نرمافزار پیشرو بهعنوان یک راهکار هوشمند و بومیسازیشده در حوزه مدیریت فرآیندهای کسبوکار، امکاناتی را فراهم کرده که کنترل نسخهها و مهاجرت نمونه ها را برای مدیران سیستم ساده، شفاف و ایمن میکند.
جهت آشنائی با افزونه ورژنینگ پیشرفته در نرم افزار مدیریت فرایند هوشمند پیشرو اینجا کلیک کنید.